عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣ - مشتركات و اموال عمومى

ترجمه:

حريم چاه معطن‌ [١] چهل ذراع مى‌باشد.

و حريم ديوار محل و مكانى است كه آلات آن در وقت ريزش به آنجا مى‌ريزند.

و حريم خانه محلّى است كه خاك و برف‌هاى خانه را در آن ريخته و نيز راه آب و طريقى بوده كه در مقابل درب خانه واقع شده و از آن راه به خانه داخل و از آن خارج مى‌گردند.

صدق احياء از نظر عرف‌

مرجع در احياء و صدق آن عرف مى‌باشد، بنابراين آن چه را كه اهل عرف محقّق احياء مى‌دانند از قبيل بريدن درخت و قطع آب غالب بر زمين از آن و تحجير نمودن دور زمين به واسطه ساختن ديوار يا ايجاد مرز يا مسناة [٢] و نيز مانند انداختن آب در زمين يا باريدن باران معتاد به زمين نسبت به كسى كه اراده زراعت و درخت‌كارى در زمين دارد احياء محقّق مى‌گردد.

و نيز مانند ديوار نسبت به كسى كه اراده بناء خطيره‌ [٣] را دارد.

و همچون ديوار با سقف نسبت به كسى كه اراده ساختن اطاق را دارد.

مشتركات و اموال عمومى‌

از جمله آنها منافع مسجد است:

كسى كه زودتر از ديگران مكانى از مسجد را اشغال كند اولى و سزاوارتر است به آنجا از ديگران و پس از مفارقت از آن مكان حقّش باطل مى‌شود مگر آنكه رحل و نشانه‌اش باقى بوده مضافا به اينكه نيّت و قصد مراجعت به آن جا را داشته باشد.

[١] محلّى است كه شتر براى نوشيدن آب مى‌خوابد و مقصود از « چاه معطن» چاهى است كه از آن جهت شرب شتر آب مى‌كشند.

[٢] كلمه (مرز) بكسر ميم و آن عبارت است از جمع كردن خاك را در اطراف مكانى كه قصد احيائش را دارند و مراد از مسناة عملى است شبيه به مرز و بسا در مسناة خاك بيشتر از مرز مى‌باشد.

[٣] مكانى است كه آن را براى گوسفندان و حيواناتى مشابه با آن آماده مى‌كنند يا جائى است كه براى خشك كردن ميوه‌ها يا جمع‌آورى هيزم و چوب يا خار و خاشاك و اشباه اينها فراهم مى‌نمايند.